
Verduurzaming en energie
Welke energielabelplicht geldt voor kantoren en bedrijfsruimte?
Meerdere verplichtingen lopen door elkaar, afhankelijk van gebouw en moment. Voor kantoren geldt een gebruiksplicht: minimaal energielabel C, anders mag u het pand niet meer als kantoor gebruiken.
Kort antwoord: welke energielabelplicht geldt voor kantoren en bedrijfsruimte?
Meerdere verplichtingen lopen door elkaar, afhankelijk van gebouw en moment. Voor kantoren geldt een gebruiksplicht: minimaal energielabel C, anders mag u het pand niet meer als kantoor gebruiken. Kantoren kleiner dan 100 m² zijn uitgezonderd van de label-C-verplichting.
Daarnaast geldt voor utiliteitsgebouwen — kantoren en bedrijfsruimten inbegrepen — een labelplicht bij verkoop, nieuwe verhuur en oplevering.
Sinds 1 januari 2021 moeten vergunningaanvragen voor alle nieuwbouw, woningbouw én utiliteitsbouw voldoen aan de BENG-eisen (Bijna Energieneutrale Gebouwen). Bij oplevering moet elk individueel verblijfsobject een geregistreerd energieprestatierapport (energielabel) hebben.
Overheidsinstanties moeten voor de gebouwen die zij bezitten en gebruiken een geldig energielabel hebben; vanaf 29 mei 2026 zijn zij daar zelf verantwoordelijk voor. Vanaf 2030 gelden nieuwe energieprestatie-eisen voor bestaande utiliteitsgebouwen, als uitwerking van EPBD IV.
Vergelijking van energielabelplichten voor kantoren en bedrijfsruimte
- Verkoop/verhuur/oplevering (utiliteitsgebouwen)Energieprestatierapport (energielabel) verplicht bij transacties of oplevering
- Nieuwbouw (BENG)Voldoen aan BENG-eisen: max. energiebehoefte, max. fossiele energie, min. hernieuwbare energie; geregistreerd energieprestatierapport vereist
- Overheidsgebouwen (vanaf 29 mei 2026)Overheidsinstanties zelf verantwoordelijk voor geldig label; registratie in EP-online
- Bestaande utiliteitsgebouwen (vanaf 2030)Nieuwe energieprestatie-eisen uit EPBD IV; verminderd gebouwgebonden energieverbruik
Belangrijke datumlijn voor energielabelplichten in Nederland
- 1januari 2021 — Invoering BENG-eisen voor nieuwbouw (woning- en utiliteitsbouw)
- 1juli 2014 — Labelplicht voor nieuwe utiliteitsgebouwen bij verkoop, verhuur of oplevering
- 1januari 2026 — GACS-verplichting voor kantoorgebouwen met verwarming > 290 kW
- 29mei 2026 — Overheidsinstanties zelf verantwoordelijk voor geldig energielabel
- 1december 2026 — Eerste uitgebreide rapportage over energieprestatie in Mijn RVO
- 2030Nieuwe energieprestatie-eisen voor bestaande utiliteitsgebouwen (EPBD IV)
Belangrijke cijfers over energielabelplichten in Nederland
- 1,9%Jaarlijkse energiebesparingsdoelstelling overheidsgebouwen
- 3%Jaarlijkse renovatiestandaard overheidsgebouwen
- 2050Einddoel voor emissievrije gebouwen
Kantoren: minimaal energielabel C om het pand als kantoor te mogen gebruiken
De gebruiksplicht voor kantoren kent één drempel: primair fossiel energiegebruik van maximaal 225 kWh per m² per jaar. Voldoet uw kantoor daaraan, of heeft het energielabel C of beter (A, B of C), dan is het in orde.
Moet uw kantoor minimaal label C hebben en voldoet het niet aan de eisen, dan mag u het pand niet meer als kantoor gebruiken.
Met de beslisboom van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) controleert u of uw gebouw onder de verplichting valt. Voor sommige gebouwen geldt label C niet, bijvoorbeeld als het kantoorgebouw kleiner is dan 100 m².
Bedrijfsruimte en andere utiliteitsgebouwen: label nodig bij verkoop, verhuur of oplevering
De plicht om een (definitief) energielabel te overhandigen bij verkoop, verhuur en oplevering geldt niet alleen voor woningeigenaren, maar ook voor eigenaren van utiliteitsgebouwen zoals kantoren en ziekenhuizen.
Voor bestaande utiliteitsgebouwen was het label al verplicht op 1 januari 2008, in elk geval bij verkoop of verhuur aan nieuwe gebruikers. Sinds 1 juli 2014 geldt de regelgeving ook voor nieuwe utiliteitsbouw. Voor bestaande én nieuwe utiliteitsgebouwen is een energielabel bij verkoop, verhuur of oplevering dus verplicht.
Onder utiliteitsbouw vallen onder meer horecagebouwen, kantoorgebouwen (bijvoorbeeld banken), bijeenkomstgebouwen (zoals schouwburgen en theaters) en winkels (bijvoorbeeld supermarkten). Het ministerie noemt daarbij winkels, kantoren, scholen en zorginstellingen als voorbeelden.
De ILT handhaaft. Sinds 1 januari 2015 ziet die toe op naleving van de energielabelplicht en controleert actief of het label is overhandigd bij verkoop, nieuwe verhuur of oplevering. Dat gebeurt onder meer door Kadaster-databases over overgedragen gebouwen te koppelen aan de energielabeldatabase.
Nieuwbouw: BENG-eisen en een geregistreerd energieprestatierapport bij oplevering
Voor alle nieuwbouw, woningbouw en utiliteitsbouw moeten vergunningaanvragen sinds 1 januari 2021 voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). Die komen voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei en de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Per 1 januari 2021 verving BENG de EPC; de rekenmethode is NTA8800.
BENG kent drie eisen die elk individueel moeten worden gehaald: een maximale energiebehoefte in kWh per m² gebruiksoppervlak per jaar, een maximaal primair fossiel energiegebruik in dezelfde eenheid, en een minimaal aandeel hernieuwbare energie in procenten. Alle drie moeten aan de grenswaarde voldoen. De BENG-eisen per gebouwfunctie staan in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving.
Elk individueel verblijfsobject moet bij oplevering een geregistreerd energieprestatierapport (energielabel) hebben.
Overheidsgebouwen: geldig energielabel en registratie vanaf 29 mei 2026
Overheidsinstanties moeten voor de gebouwen die zij bezitten en gebruiken een geldig energielabel hebben. Vanaf 29 mei 2026 is de overheidsinstantie die een gebouw of deel daarvan in eigendom of gebruik heeft, zelf verantwoordelijk voor een geldig energielabel.
Na ingrijpende verduurzaming of een integrale renovatie laat de overheidsinstantie het label registreren of bijwerken door een erkend energielabeladviseur. De meest recente versie legt zij vast in EP-online. Het ‘Gebouwenoverzicht overheidsinstanties’ toont per gebouw het gebruiksoppervlak en het energielabel.
Naast het label gelden voor overheidsinstanties energie- en rapportageverplichtingen uit de Europese richtlijnen EED en EPBD: jaarlijks 1,9% minder energiegebruik door energiebesparende maatregelen en jaarlijks 3% van de totale vloeroppervlakte verduurzamen volgens de renovatiestandaard, met als uiteindelijk doel in 2050 emissievrije gebouwen.
Uiterlijk 1 december 2026 dient iedere overheidsinstantie een eerste uitgebreide rapportage in via Mijn RVO.
Wat verandert er richting 2030 voor bestaande utiliteitsbouw?
Vanaf 2030 gelden nieuwe energieprestatie-eisen voor bestaande utiliteitsgebouwen, waaronder winkels en kantoren, scholen en zorginstellingen. Die verminderen het gebouwgebonden energieverbruik, bijvoorbeeld voor verwarming, en volgen uit de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV).
Uitgangspunt: de normering is haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar voor gebouweigenaren, zonder extra nationale regels.
Er komen uitzonderingen voor gebouwen met onevenredige investeringskosten, gebouwen die op korte termijn worden gesloopt en gebouwen die worden verbouwd tot woningen. Volledig vrijgesteld van de normering zijn: monumenten, bepaalde Defensiegebouwen en gebedshuizen.
Voor monumenten verandert de overdrachtsplicht wel: monumenteneigenaren moeten vanaf mei 2026 bij verhuur of verkoop een energielabel hebben. In EPBD IV is de eerdere uitzonderingspositie komen te vervallen.
Uitzonderingen en misverstanden: niet elk gebouw heeft dezelfde labelplicht
Niet elk bouwwerk valt onder de energielabelplicht. De verplichting geldt bijvoorbeeld niet voor gebouwen waarvoor geen energie wordt gebruikt om het binnenklimaat te regelen, zoals schuren en garages.
Ook gebouwen voor erediensten en religieuze activiteiten (zoals kerken en moskeeën) en woonboten vallen erbuiten. Beschermde monumenten (volgens de Monumentenwet 1988 of een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening) hebben een aparte positie; zie de sectie over de veranderingen richting 2030.
Voor kantoren geldt daarnaast een aparte uitzondering op de label-C-gebruiksplicht; zie de sectie over kantoren. Let op: een uitzondering op de gebruiksplicht zegt niet automatisch iets over de overhandigingsplicht.
Praktische check: label opzoeken, adviseur inschakelen en andere energieverplichtingen
In EP-Online vindt u de energielabels en energieprestatie-indicatoren van gebouwen. Controleer daar of uw kantoor of bedrijfsruimte al een geldig label heeft en welke klasse. Heeft uw pand nog geen energielabel, schakel dan een energieadviseur uit het Centraal Register Techniek in om te berekenen hoe energiezuinig het is.
Zo’n adviseur stelt een energieprestatieadvies (EPA) op: advies op maat met maatregelen om de energiezuinigheid te verbeteren en een hoger label te halen. Laat daarbij ook maatregelen voor de energiebesparingsplicht en de verplichte gebouwensoftware meenemen.
Twee andere verplichtingen lopen vaak mee met de labelvraag. Verbruikt uw bedrijf meer dan 50.000 kWh of 25.000 m³ aardgas per jaar, dan moet u alle energiebesparende maatregelen nemen die u in vijf jaar terugverdient (de energiebesparingsplicht); dat doet u met de Erkende Maatregelenlijst.
Kantoorgebouwen met verwarmings- of airconditioningsystemen van meer dan 290 kW moeten sinds 1 januari 2026 een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) hebben.


