Foto bij het artikel Hoe werkt huurprijsindexatie in een zakelijk huurcontract?
Foto van Tama66 op Pixabay

Huur en contracten

Hoe werkt huurprijsindexatie in een zakelijk huurcontract?

Een indexeringsclausule compenseert geldontwaarding. Staat zo'n bepaling in het huurcontract, dan mag de verhuurder de huurprijs jaarlijks aanpassen aan de inflatie.

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Redactie Vastgoedmarkt.

Wat huurprijsindexatie in een zakelijk huurcontract doet

Een indexeringsclausule compenseert geldontwaarding. Staat zo'n bepaling in het huurcontract, dan mag de verhuurder de huurprijs jaarlijks aanpassen aan de inflatie. Het gerechtshof Leeuwarden bevestigde dat op 30 juni 2009 (LJN: BJ1392): de huurprijs moet periodiek worden verhoogd wegens inflatie. In de ROZ-modellen voor kantoorruimte, winkelruimte en overige bedrijfsruimte kan de huur doorgaans jaarlijks worden geïndexeerd.

Partijen bepalen zelf de spelregels. Daarbij gaat het om welke prijsindex geldt, op welke datum wordt geïndexeerd en welke formule van toepassing is. Is een afwijkende indexering afgesproken, dan geldt een standaardoverzicht van ROZ-indexeringen niet. Dan telt de eigen overeenkomst.

Een indexatiebeding compenseert geldontwaarding. Een opslagbeding dekt doorgaans kostenstijgingen boven de inflatie en laat de huurprijs aansluiten bij de waardeontwikkeling. De Hoge Raad oordeelde op 29 november 2024 (ECLI:NL:HR:2024:1780) dat beide bedingen verschillende doelen hebben.

Het wettelijk kader voor zakelijke huur begint bij de huurovereenkomst. Ontbreekt een indexeringsclausule, dan kan de huurprijs van een bedrijfspand volgens de wet uitsluitend worden aangepast via een huurprijsherziening op grond van artikel 7:303 BW. Die procedure gaat uit van de markthuur.

Verschil tussen inflatiecorrectie en opslag in huurovereenkomsten

Inflatiecorrectie (indexatie)
Compenseert geldontwaarding; gebaseerd op CPI
Opslag (bovenop indexatie)
Dekt kostenstijgingen boven inflatie; vaak vast percentage

De Consumentenprijsindex als maatstaf: welke cijfers en welk basisjaar

De jaarlijkse verhoging baseert men meestal op de consumentenprijsindexcijfers (CPI) die het CBS maandelijks publiceert. Het CBS heeft een rekenhulp voor huurverhoging, onder meer voor vrijesectorwoningen, bedrijfspanden en grond, gebaseerd op de CPI. Die hulp berekent een procentuele verandering op basis van de CPI en rondt af op één cijfer achter de komma, net als de inflatieberekening volgens de CPI.

Vanaf 2026 stapt de CPI over op een nieuw basisjaar: van 2015=100 naar 2025=100. Die wijziging raakt al gepubliceerde inflatiecijfers niet. Het CBS beschrijft de methode in het methodedocument De consumentenprijsindex vanaf 2026 en publiceert de reeks in StatLine.

Het CBS oordeelt niet of de toepassing van een indexeringsclausule wettelijk of anderszins correct is. Het CBS is niet aansprakelijk voor fouten in gebruikte software of tijdens verzending.

De afspraak in jouw contract kan afwijken van wat de rekenhulp berekent. Volgens het CBS mag de huurverhoging bovendien nooit hoger zijn dan de maximale huurverhoging die de overheid vaststelt. Geeft de rekenhulp een hoger percentage, dan geldt het overheidspercentage.

De CBS-rekenhulp heet 'Bereken een huurverhoging'. Daarnaast is er de PDF 'Huren aanpassen met de Consumentenprijsindex'.

De wettelijke begrenzing van de huurverhoging is de Wet maximering huurprijsverhogingen. Die wet geldt voor woningen in de vrije sector: niet hoger dan het laagste van de CPI of de cao-loonontwikkeling, vermeerderd met 1 procentpunt.

Belangrijkste cijfers bij huurprijsindexatie in zakelijke huurcontracten

Basisjaar CPI vanaf 2026
2025=100
Rekenhulp CBS voor huurverhoging
Bereken een huurverhoging (voor bedrijfspanden)

Van indexcijfers naar een percentage: de formule en de peildata

De gebruikelijke formule in ROZ-huurovereenkomsten luidt: indexcijfer nieuw gedeeld door indexcijfer oud, maal 100, min 100. Het nieuwe indexcijfer is vaak dat van vier maanden vóór de huurwijziging, het oude dat van zestien maanden vóór die datum. Tussen beide peilmomenten zit een jaar, maar de uitkomst werkt pas vier maanden later door in de huur. Die vertraging is belangrijk: kies bij het opvragen van CPI-cijfers de maanden die bij jouw contract horen, niet de maand waarin de huur ingaat.

De indexeringsdatum bepaalt dus mede hoe hoog de verhoging is. In een gepubliceerd overzicht van een indexeringstool met de meest voorkomende ROZ-formule (vier en zestien maanden) variëren de percentages per indexeringsdatum van 2,4% tot 3,5%. Soms is een percentage nog voorlopig. Negatieve indexeringen worden meestal niet toegepast, omdat de meeste huurovereenkomsten een verlaging uitsluiten.

De nieuwe huurprijs is ook te schrijven als oude huurprijs × (CPI nieuw / CPI oud).

Rekenvoorbeeld: huur 2.000 euro per maand, CPI nieuw 104, CPI oud 100. Nieuwe huur = 2.000 × (104 / 100) = 2.080 euro; de stijging is 4%.

Wat je in je eigen huurcontract moet opzoeken

Loop bij het lezen van het contract deze punten na. Punt 1 is de indexeringsdatum waarop de huur mag wijzigen. Punt 2 is de gebruikte indexreeks en het basisjaar. Punt 3 is de exacte formule, inclusief de peilmaanden voor het oude en nieuwe indexcijfer.

Let ook op punt 4: is een verlaging bij deflatie uitgesloten? Punt 5: geldt bovenop de indexering een opslag? Punt 6: wijkt de afspraak af van de standaardmodellen voor bedrijfsruimte?

Dat laatste is relevant: de ROZ-modellen voor winkelruimte, overige bedrijfsruimte en kantoorruimte gaan uit van jaarlijkse indexering met de CPI volgens de formule met vier en zestien maanden. Staat in jouw overeenkomst een andere reeks, een andere peildatum of een vaste verhoging in plaats van een index, dan geldt een standaardindexeringsoverzicht niet. Reken dan met de contractafspraak.

Punt 7 is of de clausule duidelijk, transparant en voorspelbaar is. Punt 8 is of bij een geschil het hele indexatiebeding of alleen het percentage wordt geraakt.

Wel omhoog, niet omlaag: het onevenwicht in de clausule

In de meeste huurovereenkomsten is een verlaging uitgesloten terwijl een verhoging wel doorgaat; negatieve indexeringen blijven daardoor vaak liggen. De rechtspraak laat zien dat juist die eenzijdigheid het evenwicht tussen partijen kan verstoren: bij een verhoging van de huurprijs vindt wel indexatie plaats, bij een verlaging niet. Wie onderhandelt over een nieuw of verlengd contract, doet er goed aan na te gaan of de clausule symmetrisch is of dat het risico van een daling volledig bij de huurder ligt.

Voordelen en risico’s van een eenzijdige indexatieclausule

Voordelen voor verhuurder
Vaste jaarlijkse verhoging, voorspelbaar inkomen
Risico’s voor huurder
Geen verlaging bij deflatie; risico op onredelijke belasting

Wanneer een indexatiebeding geen stand houdt

Sinds de eerste uitspraken van begin augustus 2023 van de Rechtbank Amsterdam is duidelijk dat huurprijsindexeringsbedingen in overeenkomsten met huurders die niet in beroep of bedrijf handelen, vernietigd kunnen worden als ze onredelijk bezwarend zijn. Daarbij wordt getoetst aan de Europese Richtlijn 93/13/EEG over oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten. Latere uitspraken wijzen erop dat jaarlijkse huurprijsindexatie voor huurders duidelijk, transparant én voorspelbaar moet zijn.

Een verhoging op grond van de CPI kan standhouden omdat die op zichzelf niet onredelijk is. Wel moeten de redenen voor de indexatie worden toegelicht. Een verhoging daarbovenop kan, mits die redelijk is én de huurder door de verhoging een reële mogelijkheid tot ontbinding krijgt.

De Hoge Raad beantwoordde op 29 november 2024 (ECLI:NL:HR:2024:1780) prejudiciële vragen die de Rechtbank Amsterdam op 11 januari 2024 (ECLI:NL:RBAMS:2024:129) had gesteld. De kernvraag was of een beding met zowel inflatiecorrectie als een opslag als oneerlijk beding moet worden gezien. Het oordeel dat het indexatiebeding geldontwaarding compenseert, staat los van een eventueel opslagpercentage. Dat beding bij woonruimte is goed te vergelijken met het beding in huurcontracten voor bedrijfsruimte.

De consequentie blijft niet beperkt tot het geschrapte percentage. In de jurisprudentie werd het hele huurprijsindexeringsbeding in het ROZ-model nietig geacht. Daardoor kwamen alle indexeringen te vervallen — ook de indexering conform CPI — met substantiële terugbetalingsverplichtingen voor verhuurders.

Er zijn ook meer verhuurdersvriendelijke uitspraken, zoals van de Rechtbank Rotterdam van 9 februari 2024 (ECLI:NL:RBROT:2024:801). In een vonnis van de Rechtbank Rotterdam van 14 juni 2024 (ECLI:NL:RBROT:2024:5549) voerde een huurder aan dat de gehanteerde CPI-methode een accurater beeld van de inflatie zou moeten geven. De oude methode zou tot overschatting leiden. Die discussie ging over het doorberekenen van een hoog percentage aan huurprijsindexering.

De Richtlijn 93/13/EEG betreft oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten. De vernietigingsjurisprudentie ziet daarom in de eerste plaats op huurders die niet handelen in beroep of bedrijf. Het indexatiebeding bij woonruimte is volgens de rechtspraak goed te vergelijken met het beding in huurcontracten voor bedrijfsruimte.

Zelf controleren of de indexatie klopt

De praktische route: zoek eerst in je eigen overeenkomst de indexeringsdatum, de indexreeks (CPI, met bijbehorend basisjaar) en de formule. Zoek daarna de bijpassende CPI-cijfers voor de twee peilmaanden uit jouw contract. Bij de standaardformule zijn dat de maand vier maanden vóór de huurwijziging en de maand zestien maanden daarvoor.

Reken het percentage na met indexcijfer nieuw gedeeld door indexcijfer oud, maal 100, min 100. Het CBS biedt daarvoor een rekenhulp voor bedrijfspanden waarbij je de juiste CPI, reeks en basisjaar kiest.

Vergelijk de uitkomst met het percentage dat de verhuurder heeft toegepast. Controleer of rekenhulp en contract op hetzelfde uitkomen. Het CBS wijst erop dat de afspraak in jouw contract anders kan zijn dan de rekenhulp berekent.

Is de uitkomst hoger dan de maximale huurverhoging die de overheid vaststelt, dan geldt het percentage van de overheid. Kom je er niet uit, laat de berekening dan beoordelen door een makelaar of jurist. Het CBS geeft zelf geen oordeel over de contractuele juistheid van een indexeringsclausule.

Meer uit Huur en contracten