Foto bij het artikel Huurovereenkomst voor bedrijfsruimte: rechten, plichten en onderhandeling
Foto van igorovsyannykov op Pixabay

Huur en contracten

Huurovereenkomst voor bedrijfsruimte: rechten, plichten en onderhandeling

Bepaal eerst welk huurrechtregime geldt, voordat u over clausules onderhandelt. De wet onderscheidt middenstandsbedrijfsruimte (artikel 7:290 BW) en overige bedrijfsruimte (artikel 7:230a BW).

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Redactie Verhuur.

Welk huurregime geldt? Eerst kwalificeren, dan onderhandelen

Bepaal eerst welk huurrechtregime geldt, voordat u over clausules onderhandelt. De wet onderscheidt middenstandsbedrijfsruimte (artikel 7:290 BW) en overige bedrijfsruimte (artikel 7:230a BW).

Middenstandsbedrijfsruimte is een bedrijfspand waar publiek kan komen: winkels, horecagelegenheden, stomerijen, garages, campings en hotels. Daar levert u direct producten of diensten. Overige bedrijfsruimte betreft andere panden, zoals kantoren, fabrieken en pakhuizen.

Het onderscheid is bepalend voor uw positie. Kiest u verkeerd (bijvoorbeeld voor artikel 7:290 BW) en blijkt het achteraf te gaan om bedrijfsruimte onder artikel 7:230a BW, dan kan dat onbedoelde gevolgen hebben. Huurbescherming ontbreekt dan, terwijl die juist de bedoeling van de huurder kan zijn geweest.

Bij twijfel is het zinvol advies in te winnen.

De kwalificatie volgt uit de wet en de feitelijke situatie, niet alleen uit het etiket dat partijen in het contract plakken. Laat bij twijfel nagaan wat de ruimte feitelijk is en hoe die wordt gebruikt, voordat u duur, opzegging en huurprijs vastlegt.

Praktisch gevolg: bij middenstandsbedrijfsruimte kunt u niet zonder meer afspreken wat u wilt. Bij overige bedrijfsruimte hebt u contractueel veel vrijheid, maar moet u de bescherming zelf in de overeenkomst regelen. Bepaal dus eerst het regime en pas daarna uw onderhandelingsstrategie.

Het regime bepaalt ook welke verplichtingen van huurder en verhuurder u kunt afspreken. Het huurrecht kent uitgebreide wettelijke regels en contractuele afspraken die van invloed zijn op de rechten en verplichtingen van beide partijen. Benoem die plichten daarom net zo expliciet als de rechten.

Concrete plichten om te benoemen zijn onderhoud en reparaties, belastingen, lasten, heffingen en premies, en het gebruik van het pand. In de algemene bepalingen voor bedrijfsruimte staan clausules over betalingen, kosten van leveringen en diensten, onderhoud, herstel en vernieuwingen, inspecties en keuringen, schade en aansprakelijkheid, bankgarantie, onderhuur, toegang verhuurder, verbodsbepalingen, milieu, afvalstoffen/chemisch afval en vergunningen.

Rechten van de huurder: huurbescherming, termijn en ontruiming

Huurt u middenstandsbedrijfsruimte, dan hebt u huurbescherming in de vorm van termijnbescherming. De eerste huurperiode duurt 5 jaar en wordt daarna automatisch met nog eens 5 jaar verlengd. In die periode kunnen zowel de verhuurder als u als huurder het huurcontract niet opzeggen.

Opzegging gaat per aangetekende brief, met een opzegtermijn van minimaal een jaar. De wet kent beperkte gronden voor opzegging en regelt de gevolgen daarvan.

U kunt ook een periode van 2 jaar of korter afspreken. Bij een huurcontract van 2 jaar of korter hebt u géén recht op huurbescherming. Blijft u de ruimte daarna huren, dan wordt het contract automatisch een contract van 5 jaar.

Bij overige bedrijfsruimte (kantoor, fabriek, pakhuis) hebt u geen huurbescherming en geen huurprijsbescherming. Wel geldt ontruimingsbescherming: zegt de verhuurder op én zegt hij ontruiming aan, dan hoeft u op de dag dat de huurovereenkomst eindigt niet te ontruimen en op te leveren. U mag het bedrijfspand nog 2 maanden langer gebruiken. Hebt u meer tijd nodig, dan moet u binnen die 2 maanden een verzoek naar de rechter sturen.

In de praktijk: bij middenstandsbedrijfsruimte beëindigt een opzegging door de verhuurder de huurovereenkomst niet automatisch. De verhuurder moet een vordering tot beëindiging bij de rechter instellen. Ontruiming is dus een apart traject, niet iets wat met een brief wordt afgedwongen.

Huurbescherming is geen eeuwige zekerheid: het gaat om termijnbescherming en procedurele bescherming bij het einde van de huur.

Naast rechten brengt de huurovereenkomst verplichtingen voor beide partijen mee. Het huurrecht kent uitgebreide wettelijke regels en contractuele afspraken die van invloed zijn op die verplichtingen. Benoem ze vóór ondertekening, net als de rechten.

Concrete verplichtingen hangen af van de onderhoudsverdeling. Bij casco huur is de verhuurder alleen verantwoordelijk voor de buitenkant van het bedrijfspand. Onderhoud van installaties, elektriciteitskabels en waterleidingen valt dan niet onder zijn verantwoordelijkheid.

Bij reguliere huur heeft de verhuurder juist onderhoudsverplichtingen, bijvoorbeeld voor installaties van elektriciteitskabels, waterleidingen en telefoonkabels. De gebruikskosten zijn voor rekening van de huurder. Gaat er iets kapot, dan regelt en betaalt de verhuurder de reparatie.

Bij casco plus maakt u afspraken op maat. Speciale wensen kunnen in de huurovereenkomst worden opgenomen; de kosten daarvan ziet u terug in de huurprijs. De verhuurder is in de meeste gevallen wel verantwoordelijk voor het onderhoud van het pand.

Vanaf de ingangsdatum mag u ervan uitgaan dat het bedrijfspand in orde is. Zijn er toch gebreken, dan heeft de verhuurder een herstelplicht. Dat geldt niet als u andere, afwijkende afspraken in de huurovereenkomst hebt gemaakt.

Neem ook belastingen, lasten, heffingen en premies mee. In de algemene bepalingen voor kantoorruimte en andere bedrijfsruimte in de zin van artikel 7:230a BW staan onder meer clausules over betalingen, kosten van leveringen en diensten, onderhoud, herstel en vernieuwingen, inspecties en keuringen, schade en aansprakelijkheid, bankgarantie, onderhuur, toegang verhuurder, verbodsbepalingen, milieu, afvalstoffen/chemisch afval en vergunningen.

Benoem het gebruik van het pand en de vergunningen. Het model bevat bepalingen over gebruik, (overheids)voorschriften en vergunningen, verbodsbepalingen en voorschriften van orde. Leg vast waarvoor u de ruimte mag gebruiken en welke toestemming u nodig hebt.

Verhuurdersaansprakelijkheid is een apart aandachtspunt: wanneer is de verhuurder aansprakelijk, welke plichten gelden en hoe blijven risico's beheersbaar? Neem dat mee in de overeenkomst en in uw onderhandeling.

Voordelen en nadelen van casco, reguliere en casco plus huur

  • Casco huur
  • Reguliere huur
  • Casco plus

Huurprijs en huurverhoging: wat is gebruikelijk en wat is afdwingbaar?

Als huurder van middenstandsbedrijfsruimte hebt u recht op huurprijsbescherming. De verhuurder mag de huur tussentijds niet verhogen, tenzij u dat samen in het huurcontract hebt afgesproken. Let dus op een tussentijdse verhogingsclausule: staat die erin, dan is verhoging tijdens de looptijd mogelijk.

Na 5 jaar kunt u met de verhuurder een nieuwe huurprijs afspreken. U kunt bijvoorbeeld periodieke huurverhogingen afspreken op basis van de consumentenprijsindexcijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Voor huurprijsverhoging geldt geen wettelijk maximum.

Bij overige bedrijfsruimte ligt dat anders: daar hebt u geen huurprijsbescherming. U spreekt huurprijs en huurprijsverhogingen samen met de verhuurder af in de huurovereenkomst; een jaarlijkse huurprijsverhoging geldt niet automatisch. Alles wat u daarover wilt regelen, moet dus in het contract staan.

Let bij het doorlezen op: welke index wordt gebruikt, hoe vaak wordt geïndexeerd, is er een tussentijdse verhogingsmogelijkheid en is de ingangsdatum van een verhoging duidelijk? Algemene contractvrijheid betekent niet dat u niets kunt bespreken; u moet zelf vastleggen wat u wenst, juist omdat er geen wettelijk maximum is.

Huurprijsbescherming valt bij middenstandsbedrijfsruimte onder afdeling 6 (artikel 7:290 t/m 310 BW). Afwijking ten nadele van de huurder is niet toegestaan, tenzij de kantonrechter die afwijking heeft goedgekeurd.

Opzeggen en einde huur: termijnen, vorm en gevolgen

Voor middenstandsbedrijfsruimte geldt een vormvoorschrift: opzegging door u of de verhuurder moet per aangetekende brief of via een deurwaarder. De opzegtermijn is minimaal 1 jaar. Een telefoontje, e-mail of mondelinge mededeling is dus niet genoeg.

Let bij middenstandsbedrijfsruimte op de beperkte wettelijke opzeggingsgronden. De opzegtermijn en de aangetekende brief of deurwaarder zijn vormvereisten; de gronden bepalen of de verhuurder verder komt. De verhuurder moet een vordering tot beëindiging bij de rechter instellen.

Belangrijker dan de termijn is het gevolg van opzegging door de verhuurder bij middenstandsbedrijfsruimte: die opzegging beëindigt de huurovereenkomst niet. De verhuurder moet een vordering tot beëindiging bij de rechter instellen; de wet kent daarvoor beperkte gronden. De ontruiming is daarna een afzonderlijk traject. Reken er dus niet op dat u het pand op de datum in de opzeggingsbrief moet verlaten.

Bij overige bedrijfsruimte is de opzegtermijn in beginsel gelijk aan uw betalingstermijn: betaalt u de huur per maand, dan zegt u ook minimaal een maand van tevoren op. In het huurcontract kunt u een andere opzegtermijn afspreken.

Naast die contractuele termijn geldt de wettelijke ontruimingsbescherming van 2 maanden zodra de verhuurder opzegt en ontruiming aanzegt. Hebt u meer tijd nodig, dan moet u binnen die 2 maanden naar de rechter.

Let bij het lezen van het contract op het verschil tussen de datum waarop de huurovereenkomst eindigt en de datum waarop u het pand daadwerkelijk moet verlaten. Bij bedrijfsruimte zijn dat twee verschillende momenten; juist daar zit voor huurders vaak de nodige ruimte.

Bij middenstandsbedrijfsruimte geldt dat opzegging door de verhuurder de huurovereenkomst niet doet eindigen; de verhuurder moet een vordering tot beëindiging bij de rechter instellen.

Onderhandelen over de huurovereenkomst: waar zit ruimte?

Meestal gebruikt een verhuurder het ROZ-model huurovereenkomst bedrijfsruimte (www.roz.nl) of daarvan afgeleide concepten.

Die modellen zijn vanuit de verhuurder opgesteld. Huurders moeten ermee rekenen dat ze bij verhuur het meest worden gebruikt.

Ze zijn niet onbruikbaar, maar u moet de clausules lezen als een voorstel van de wederpartij, niet als een neutrale standaard.

Bij middenstandsbedrijfsruimte geldt bijzondere bescherming: van de wettelijke bepalingen in afdeling 6 (artikel 7:290 tot en met 310 BW) kan niet ten nadele van de huurder worden afgeweken, tenzij de kantonrechter de afwijking heeft goedgekeurd. Een clausule die uw positie verslechtert, is dus niet automatisch bindend.

Toch is het verstandiger zo'n clausule vóór ondertekening te laten aanpassen dan erop te vertrouwen dat u later een beroep op die bescherming kunt doen.

Bij overige bedrijfsruimte bestaat zo'n vangnet niet: daar bepaalt de overeenkomst vrijwel alles. Juist daar zit de meeste onderhandelingsruimte én het grootste risico als u niets afspreekt.

Onderwerpen waarover u in beide regimes afspraken kunt maken of aanscherpen: de huurprijs en de wijze van verhoging, de opzegtermijn, de voorwaarden rond ontruiming en oplevering, en de gebruiksvoorwaarden van het pand.

Voorbeeldclausule huurverhoging: spreek bij middenstandsbedrijfsruimte een periodieke verhoging af op basis van de consumentenprijsindexcijfers van het CBS. Zonder tussentijdse verhogingsclausule mag de verhuurder de huur tijdens de looptijd niet verhogen.

Voorbeeldclausule onderhoud: leg vast of sprake is van casco, reguliere huur of casco plus. Bij reguliere huur draagt de verhuurder zorg voor installaties van elektriciteitskabels, waterleidingen en telefoonkabels; bij casco huur alleen voor de buitenkant.

Voorbeeldclausule oplevering: bij casco huur moet u het pand in originele staat opleveren, tenzij u iets anders afspreekt. Regel wie de gebruikskosten betaalt en wat de staat bij oplevering is.

Voorbeeldclausule opzegging: bij overige bedrijfsruimte is de opzegtermijn in beginsel gelijk aan de betalingstermijn. Bij middenstandsbedrijfsruimte geldt een opzegtermijn van minimaal 1 jaar en opzegging per aangetekende brief of deurwaarder.

Voorbeeldclausule ontruiming: bij overige bedrijfsruimte geldt ontruimingsbescherming van 2 maanden nadat de verhuurder opzegt en ontruiming aanzegt. Wilt u langer blijven, dan moet u binnen die 2 maanden een verzoek naar de rechter sturen.

Voorbeeldclausule belastingen en lasten: leg vast welke belastingen, lasten, heffingen en premies voor rekening van huurder of verhuurder komen. Het ROZ-model en de algemene bepalingen bevatten daarvoor clausules.

Voorbeeldclausule gebruik en onderhuur: neem bepalingen op over gebruik, vergunningen, verbodsbepalingen en voorschriften van orde. Regel ook of onderhuur is toegestaan en of een bankgarantie wordt gegeven.

Voorbeeldclausule toegang en milieu: leg vast hoe de verhuurder toegang krijgt en welke milieueisen en afvalstoffenregels gelden. In de algemene bepalingen staan clausules over toegang verhuurder, milieu en afvalstoffen/chemisch afval.

Benoem vóór het tekenen expliciet welke clausules afwijken van uw verwachting. Leg afspraken schriftelijk vast in de overeenkomst zelf, niet in een losse e-mail. Laat een concept toetsen voordat u zich voor een lange periode vastlegt.

Betrek bij het onderhandelen ook de verplichtingen van huurder en verhuurder. Het huurrecht kent uitgebreide wettelijke regels en contractuele afspraken die van invloed zijn op die rechten en verplichtingen. Leg afspraken daarover in de overeenkomst zelf vast.

Onderhandel ook over verhuurdersaansprakelijkheid: wanneer is de verhuurder aansprakelijk, welke plichten gelden en hoe blijven risico's beheersbaar? Dat voorkomt discussie achteraf.

Concreet kunt u afspraken maken of aanscherpen over huurprijs en indexering, opzegtermijn, ontruiming en oplevering, en gebruiksvoorwaarden. Bij middenstandsbedrijfsruimte toetst u afwijkingen van afdeling 6 (artikel 7:290 t/m 310 BW) aan de goedkeuring van de kantonrechter.

Checklist voor het tekenen: voorkom onbedoelde verplichtingen

Loop vóór ondertekening deze punten na. 1) Regime: gaat het om middenstandsbedrijfsruimte of overige bedrijfsruimte, en klopt dat met het feitelijke gebruik? 2) Duur: welke eerste huurperiode is afgesproken (bij middenstand in beginsel 5 jaar, of bewust 2 jaar of korter)? 3) Verlenging: wordt de overeenkomst automatisch verlengd, en voor hoe lang?

  1. Opzegging: welke termijn geldt, welke vorm is vereist, en wat gebeurt er na opzegging door de verhuurder? 5) Huurverhoging: is er een tussentijdse verhogingsclausule, welke index wordt gebruikt en hoe vaak wordt verhoogd? 6) Ontruiming en oplevering: wat is afgesproken over de datum van vertrek, ontruimingsbescherming en de staat waarin u het pand moet achterlaten?

Voeg hieraan toe: 7) Modelclausules: welke bepalingen in het (vaak op de verhuurder gerichte) model wijken af van uw verwachting, en zijn die aan te passen? 8) Advies: is juridisch advies verstandig, bijvoorbeeld bij twijfel over het regime of bij een langdurige verplichting?

  1. Plichten en aansprakelijkheidzijn de verplichtingen van huurder en verhuurder benoemd, en is duidelijk wanneer de verhuurder aansprakelijk is? 10) Afwijkingen: is bij middenstandsbedrijfsruimte nagegaan of clausules afwijken van afdeling 6 (artikel 7:290 t/m 310 BW) en of de kantonrechter die afwijking moet goedkeuren?
  2. Concrete plichtenis de onderhoudsverdeling vastgelegd (casco, reguliere huur of casco plus), wie betaalt gebruikskosten, reparaties, belastingen, lasten, heffingen en premies? 12) Beperkte opzeggingsgronden: zijn bij middenstandsbedrijfsruimte de beperkte wettelijke gronden en de gang naar de rechter meegewogen? 13) Voorbeeldclausules: zijn huurverhoging, opzegtermijn, ontruiming, oplevering, gebruik, onderhuur en bankgarantie expliciet geregeld?

Voor actuele regels en achtergrond: Ondernemersplein (ondernemersplein.overheid.nl) voor de regels over middenstandsbedrijfsruimten en overige bedrijfsruimten, en wetten.overheid.nl voor de wettelijke teksten, waaronder Burgerlijk Wetboek Boek 7. Regels kunnen wijzigen; controleer de geldende versie voordat u tekent.

Meer uit Huur en contracten